X
تبلیغات
به وبلاگ علي اصغر رعنايي خوش آمديد - پيش فعالي

تعريف پيش فعالي

((بيش‌فعالي اختلالي است كه در آن كودك داراي علايمي همچون پرتحركي، پر فعاليتي، انجام حركات و عملكرد ناگهاني، كمبود توجه و يا تمركز است.)) 2

خصوصيات كودكان پيش فعال

((كودكان‌ بيش ‌فعال‌ - همانگونه‌ كه‌ از اين‌ عنوان‌ برمي ‌آيد- بسيار پرتحرك اند و نمي ‌توانند يک جا آرام‌ بنشينند. آنها اضافه‌ بر ناآرامي‌ بسيار زياد، نوعي‌ اضطرار و اجبار براي‌ خرابكاري‌ نيز دارند. آنان‌ اشيا را مي‌ شكنند يا پرتاب‌ مي‌ كنند. همچنين‌ كنجكاوي‌ بسيار از خود نشان‌ مي‌ دهند و نه‌ تنها اسباب‌ بازي‌هايشان‌ را خراب‌ مي‌ كنند، بلكه‌ اشياء و وسايل‌ منزل‌ را نيز دستكاري‌ و خراب‌ مي‌ كنند. كارهاي‌ خطرناك‌ را دوست‌ دارند و ابداً احساس‌ خطر نمي ‌كنند. بنابراين‌ رفتارهايي‌ بي ‌مهابا از آنها سرمي ‌زند. برخي‌ از بزرگسالان‌ آنها را افرادي‌ بي ‌باك‌ و شجاع‌ تصور مي ‌كنند؛ در حالي‌ كه‌ اين‌ رفتارهاي‌ بي‌ مهابا نشانگر اين‌ واقعيت‌ است‌ كه‌ احساس‌ خطر واقعي كه‌ يك‌ احساس‌ طبيعي‌ است‌ و بايستي‌ در كودكان‌ وجود داشته‌ باشد در اين‌ بچه‌ ها وجود ندارد. بازي‌ هاي‌ خطرناك‌ - از جمله‌ بازي‌ با كبريت‌ - و علاقه‌ به‌ وسايلي‌ چون‌ كارد و چاقو نشانه‌ هاي‌ ديگري‌ از گرايش‌ها و رفتارهاي‌ غيرطبيعي‌ اين‌ بچه‌ هاست. )) 3

((اين بچه‌ها دائما در حال حركت هستند، به اشيا دور و بر دست مي‌زنند و مرتب صحبت مي كنند. كارهايي كه نياز به آرام ماندن دارند مثل نشستن سر سفره يا در كلاس درس، كار دشواري برايشان محسوب مي‌شود. با بزرگ‌تر شدن اين بچه‌ها، در سنين نوجواني و بزرگسالي، به‌تدريج قادر خواهند بود بر اعمال خود مسلط شوند، اما در درون خود احساس بي‌قراري مي‌كنند. اين افراد دائما خود را مشغول كرده و اغلب چند كار را با هم انجام مي‌دهند و از كارهايي كه نياز به آرام‌بودن دارند (مثل مطالعه) لذت نمي‌برند.)) 4

))- نمي‌تواند توجه زيادي به جزئيات داشته باشد و اشتباهات ناشي از بي‌دقتي (در مدرسه، سركار و فعاليت‌هاي ديگر) در كارهايشان ديده مي‌شود.

- تحمل و حوصله بازي و كارهاي نيازمند دقت را ندارند.

- وقتي كسي مستقيماً با آنها حرف مي‌زند به نظر مي‌رسد كه گوش نمي‌دهند.

- دستورات معلم را پيگيري نمي‌كنند و نمي‌توانند تكاليفشان را تكميل كنند (البته اين به دليل رفتار ستيزه‌جويانه يا نفهميدن دستورات معلم نيست(

- در تنظيم و برنامه‌ريزي كارهايش غالباً مشكل دارند.

-از انجام كارهايي كه نيازمند دقت و تلاش ذهني است پرهيز مي‌كنند و متنفرند.

- وسايل لازم براي انجام كارهايشان (مثل اسباب‌بازي، مداد و دفتر و نوشت افزار) را گم مي‌كند.

- تحرك زياد سبب خستگي و آشفتگي‌شان مي‌شود.

- كارهاي روزانه را فراموش مي‌كنند.

- دست و پايشان را تكان مي‌دهد و روي صندلي پيچ و تاب مي‌خورد.

- در جاهايي مثل كلاس كه بايد آرام روي صندلي نشست جايش را ترك مي‌كند. ))5

-)) در موقعيت‌هايي كه اصلاً مناسب نيست شروع به دويدن و بالا پريدن مي‌كند (در نوجوانان و بزرگسالان اين حالت به احساس دروني بي‌قراري تبديل مي‌شود(

- در بازي كردن يا شركت كردن آرام در بازي‌ها مشكل دارد.

- دائماً در حال جنبيدن است مثل اينكه موتوري او را به حركت وا مي‌دارد.

- بيش از حد حرف مي‌زنند.

- قبل از اينكه يك سؤال تمام شود جواب مي‌دهد.

- نمي‌تواند نوبت را رعايت كند.

- ميان صحبت ديگران مي‌پرد يا بازي آنها را قطع مي‌كند

اين كودكان معمولادر نوباوگي علائمي ازخود نشان مي دهند مانند :خواب كم وگريه زياد دارند،))6

((به نور و صدا و حرارت و ساير تغييرات محيطي به سرعت به گونه اي غير عادي پاسخ مي دهند ، مرتب در حال جلو و عقب كردن خودشان هستند ، معمولا در آغوش مادر آرام نمي گيرند و جيغ مي زنند و لگد مي اندازند و حتي در گرفتن پستان مادر هم مشكل دارنددر اين نوع اختلال ممكن است بر اثر بالا رفتن سن كودك ، مسئله خود به خود حل شود اما اين كودكان اگر به حال خود گذاشته شوند در بزرگسالي رفتارهاي ضد اجتماعي از خود نشان مي دهند.

اكثر اين كودكان از هوش بالا برخوردارند و كارهايي كه انجام مي دهند غير مترقبه و ناگهاني است و خطر را احساس نمي كنند.

به طور كلي مي توان گفت الگوي پايدار اين اختلال كمبود تمركز و توجه ، بيش فعالي و پرخاشگري است ، البته بايد اين خصوصيات حداقل به مدت شش ماه در كودك ثابت باشد تا بتوانيم بگوييم كه كودك دچار اين اختلال شده است.)) 7

تاريخچه مختصر

((دكتر هريش هافمن نخستين فردي بود كه اين اختلال را توصيف كرد. درسال 1845 زماني كه پسرش سه سال داشت، براي او كتاب مصوري تاليف كرد كه در مورد كودكان و رفتار آنها بود. در اين كتاب داستاني بود به نام <فيليپ ناآرام.> اين داستان،درواقع اولين توصيف واقعي از پسربچه‌اي مبتلا به اختلال بيش‌فعالي- كم‌توجهي است. در 1902، سرجورج استيل كودكاني را توصيف كرد كه علي‌رغم محيط مناسب تربيتي، مشكلاتي اساسي در كنترل رفتارشان داشتند. امروزه مشكل اين كودكان با عنوان <اختلال بيش‌فعالي- كم‌توجهي> شناخته مي شود.
<اختلال بيش‌فعالي- كم‌توجهي> كودكان را در سنين پيش از دبستان و سال‌هاي ابتدايي مدرسه مبتلا ساخته و با ايجاد مشكل در كنترل رفتار و تمركز موجب مي‌شود. اين كوكان علي‌رغم ضريب هوشي بالاتر از ميانگين جامعه، دستاوردهايي كمتر از توانشان داشته باشند. از آنجا كه مشكل اين كودكان اغلب تشخيص داده نمي‌شود (و يا دير تشخيص داده مي‌شود)، توانايي‌هايشان رشد نكرده و آموزش كافي دريافت نمي‌كنند، به همين دليل ممكن است به‌عنوان كم‌عقل توصيف شوند.))8

نقش تغذيه در پيش فعالي

((در سالهاي 1970 دكتر بنجامين فينگولدDr.Benjamin Feingold مسئول و سپس رئيس بازنشسته دپارتمان آلرژي در بيمارستان بنياد كايزر و گروه پزشكي پايدار سان فرانسيسكو گزارش كردند كه ارتباطي بين تغذيه و تعدادي از بيماريهاي جسماني و آلرژيك وجود دارد. 30 تا 50 درصد از بيماران بيش فعال دكتر بنجامين اذعان داشتند كه آنها از رژيم هاي فاقد رنگهاي مصنوعي و طعم دهنده هاي مصنوعي و بعضي مواد شيميايي طبيعي مثل ساليسيلاتها كه در زرد آلو، گيلاس ،گوجه و ديگر غذاها وجود دارند سود مي برند.

گرچه بسياري از والدين مشتاقانه رژيم هاي دكتر بنجامين را پذيرفتند ولي ديگران نظير صنايع غذايي ، متخصصان رفتارهاي كودكان ، و بعضي متخصصين اطفال به اين مطلب مشكوك نگريستند. شايد دليل آنها اين بود كه خانواده ها كار ديگري را علاوه بر رژيم غذايي انجام مي دادند و شايد علاوه بر تغيير و تصحيح عادات غذايي آنها به سادگي آن چيزي را كه آرزومند بودند و فكر مي كردند مي ديدند.

در پي سالهاي بعد از آن بسياري از محققين بر روي بسياري از خوراكيها خصوصا" رنگهاي مصنوعي تحقيق كردند. در بعضي مطالعات كودكان را روي رژيم هاي فاقد افزودني ها قرار دادند و متعاقب آن رنگهاي مصنوعي را به آن رژيم اضافه نمودند و واكنش كودكان را ارزيابي كردند . در بعضي مطالعات رفتار كودكان را در حالي كه روي رژيم هاي فاقد غذاهايي كه ممكن بود به آنها واكنش دهند مثل رنگها ، گندم ، تخم مرغ ، قرار دادند و سپس با آن مواد غذايي رفتار كودكان را مورد آزمايش قرار دادند. بيشتر اما نه همه كودكان كمابيش تحت تاثير اينگونه مواد غذايي قرار داشتند .)) 9

تغذيه: ((شكر و چاشني‌هاي غذا علايم بيماري را تشديد مي‌كنند. برخي محققين معتقدند كه حساسيت‌هاي غذايي، مسموميت با فلزات سنگين، رژيم غذايي كم‌پروتئين و پرهيدرات كربن، كمبود مواد معدني، اسيدهاي چرب ضروري، فسفوليپييدها و اسيدهاي آمينه، اختلالات تيروئيدي و كمبود ويتامين‌ها خصوصا ويتامين هاي گروه‌B از عوامل خطر جهت ايجاد "اختلال بيش‌فعالي ـ كم‌توجهي" هستند. مشكلات مربوط به قندخون نيز به‌عنوان علت اين بيماري نام‌ برده شده است. به‌طور طبيعي وقتي غذا‌ مي‌خوريم، بدن ماده‌اي به‌نام انسولين ترشح مي‌كند كه مانع بالارفتن قند خون مي‌شود. از سوي ديگر مواد ديگري نيز ترشح مي‌شوند تا انسولين را كنترل نموده و مانع كاهش شديد قند خون شوند. به‌نظر مي‌رسد كه در كودكان مبتلا به اين بيماري، ميزان اين مواد كنترل‌كننده انسولين به نصف ميزان طبيعي كاهش يافته است. )) 10

((اين مسئله باعث مي‌شود كه در اثر انسولين قند خون افت كرده و فعاليت مغزي اين كودكان كاهش يابد. از آنجا كه بيشتر غذاهاي كودكان پر شكر است، كمي كاهش در شكر مصرفي و مصرف هيدرات كربن‌هاي پيچيده مي‌تواند علايم اين كودكان را كاهش دهد.
كمبود منيزيوم هم مي‌تواند علايم رواني زيادي از قبيل افسردگي، اضطراب، بي‌قراري و تحريك‌پذيري ايجاد نمايد. به‌نظر مي‌رسد كه كودكان مبتلا به اين بيماري دچار كمبود مواد معدني مثل منيزيوم، روي و آهن باشند. در اين كودكان تجويز مكمل منيزيوم علا‌ئم را به‌شدت كاهش خواهد داد.)) 11

((در سال 1982 موسسه ملي سلامت آمريكا كنفرانسي را پيرامون نقش تغذيه بر بيش فعالي براي يافتن توافقي عمومي برگزار كرد اما در كنفرانس رابطه مثبت كمي را در بيش فعالي و محدود ساختن رژيم غذايي قائل شدند. كنفرانس تحقيقات گسترده تري را در يافتن رابطه بين غذا و بيش فعالي توصيه نمود . به اين علت است كه امروزه به خوبي مشخص نيست چند درصد از كودكان به رژيم غذايي پاسخ مي دهند و چه مقدار پاسخ مي دهند و چه كودكاني به احتمال بيشتر پاسخ مي دهند و چه افزودني هايي براي كودكان مشكل ايجاد مي كنند و بهترين روش استفاده از رژيم درماني چيست.

معهذا در برابر تجويز رو به افزايش ريتالين و آمفتامين ها نظير Aderall و Dexedrine خانواده ها در جستجوي رژيم درماني براي كودكانشان مي باشند. يكي از دلايل علايق خانواده ها به داشتن يك رژيم غذايي تاثير نامطلوب اين داروها بر اشتهاي كودكان و نتيجه آن كاهش وزن ، دردهاي معده اي و بي خوابي است . بطور جدي تري گاهي اوقات اين داروها ممكن است سبب تشديد تيكها يا سندرم تورت شوند . داروي ديگر Pemolin ( Cylert) با نارسايي ناگهاني كبدي همراه است و FDA پزشكان را از مصرف اين دارو منع نموده است.

از اين گذشته تا زماني كه مطالعات طولاني مدت انجام شود مشخص نخواهد شد كه درمان طولاني مدت با تحريك كننده ها در كودكان و بعد از آن بالغين چه اثر مضري روي ديگر اعضاي بدن خواهد داشت . در مطالعه اي كه انستيتو سم شناسي آمريكا انجام داده است مشخص شده است كه تنها افزايش خفيفي در ماكسيمم دوز ريتالين سبب ايجاد اثرات كارسينوژنيك در موشها مي شود. ميليونها كودك در سراسر جهان از ريتالين بطور مداوم استفاده مي كنند و كودكان ممكن است مستعد ابتلا به سرطانهاي كبدي شوند گرچه اين مطلب هنوز اثبات نشده است

گرچه موسسه سم شناسي آمريكا نشانه هاي ضعيفي را از كارسينوژنيك بودن اين دارو دريافت كرده است و هنوز مراكز رسمي آن را دارويي سلامت مي دانند اما فقدان مطالعه طولاني مدت روي اثرات احتمالي كارسينوژنيك ريتالين بسيار مشكل زا خواهد بود. تعداد كثيري از كودكان در طي دو دهه گذشته ريتالين مصرف مي كنند و سرطان مي تواند خود را در چند دهه بعد در زندگي نشان دهد.

بسياري از والدين مايلند كه غذاها و ديگر محصولات محركي كه باعث علائم رفتاري مي شوند را از رژيم غذايي كودكشان حذف كنند. اين كار با حذف غذاها و ويتامين ها و داروهاي معيني از رژيم كودكان درمان نشده براي چند هفته براي ديدن بهبودي رفتار كودك انجام مي شود. در بعضي موارد بطور كافي مشكلات رفتاري كودك كاهش مي يابد. در صورت بهبود نيافتن آمفتامين ها يا ديگر داروها مي توانند علاوه بر رژيم غذايي يا بجاي آن استفاده شوند. هدف از اين كار مشخص ساختن غذا يا افزودني خاصي است كه كودك را تحت تاثير قرار مي دهد. آنچه كه اين مطلب را تحت تاثير قرار مي دهد تغيير پذير بودن معمولي ونرمال رفتار كودكان در طي روز است. ))12
((
نقش رژيم غذايي در كنترل علايم اثبات شده است. با حذف غذاهاي آماده و نوشابه، و كاهش مصرف شيريني‌جات، و رعايت <رژيم سلامت> كه حاوي ميوه و سبزيجات بيشتر و كربوهيدرات‌هاي پيچيده است، و افزودن ويتامين‌ها (مثل ويتامين‌هاي گروه‌B) ، مواد معدني (مثل روي و منيزيوم)، اسيدهاي آمينه و اسيدهاي چرب ضروري و كنترل قند خون، علايم بيماري به وضوح كاهش مي‌يابند. ))13
((
بدون نياز به گفتن، كنترل رژيم غذاي كودكان مشكل است مخصوصا" زماني كه به مدرسه مي روند. غذاهايي كه حاوي رنگها و ديگر مواد بالقوه تحريكي هستند به شدت تبليغ مي شوند و به وفور در رستورانها در مدرسه در ميهمانيها در تئاتر در خانه دوستان و بستگان و كلا" در همه جا در دسترس كودكان مي باشند بعضي كودكان كه غذاهايي را كه دوستان خود مصرف مي كنند نمي خورند ممكن است احساس كنند كه از دوستان خود عقب افتاده اند يا سر خورده شوند. بعضي والدين كه كودكانشان را روي رژيم هاي ويژه قرار داده اند مي گويند كه كودكانشان مخصوصا" وقتي آنها مي فهمند كه آن تغييرات باعث بهبود احساس آنها مي شود علاقمندانه در ايجاد تغييرات در رژيم غذايي همكاري مي كنند بعضي كودكان بزرگتر حريصانه برچسب روي مواد غذايي را مي خوانند تا از خوردن مواد مضر اجتناب كنند.

گرچه بعضي مطالعات پيشنهاد مي كنند كه رژيم درماني در كودكان پيش از دبستان و آن دسته از كودكان كه از آسم ، اگزما ، تب يونجه يا بيماريهاي مشابه رنج مي برند بيشتر مي تواند مفيد باشد اما يك رژيم غذايي ارزش امتحان شدن آن را دارد صرف نظر از اينكه كودك در چه سني است يا چه علائم رفتاري از خود بروز مي دهد اين كار سالمتر و ارزان تر از مصرف داروهاي محرك مي باشد و اگر كودك شما در حال خوردن رنگهاي مصنوعي و تنقلات نامطلوب است اين رژيم هاي غذايي داراي ارزش غذايي بيشتري نيز هستند.

مطالعات متعددي نشان داده اند كه بعضي كودكان به رنگها حساس هستند بنابر اين شما با حذف غذاها ، ويتامين ها ، داروها ،و خمير دندانهاي حاوي رنگهاي مصنوعي به كودك كمك مي كنيد. رژيم غذايي Feingold افزودني ها را به علاوه غذاهاي حاوي ساليسيلات حذف مي كند.

اين رژيم ها موارد زير را حذف مي كند

1 رنگهاي مصنوعي ( مثل قرمز 40 يا زرد 5)

2 طعم دهنده هاي مصنوعي ( شامل وانيلين كه در وانيل سنتتيك استفاده مي شود)

3 شيرين كننده هاي مصنوعي ( acesulfame-k , asparatame , sucralose)

4- نگهدارنده هاي BHA,BHT,TBHQ

يك مطالعه پيشنهاد ميكند كه سديم بنزوات و بنزويك اسيد بايد به اين ليست اضافه شود . رژيم Feingold بعضي ميوه ها و سبزيجات را نيز از رژيم غذايي كودك حذف مي كند گرچه مطالعات نشان نداده اند كه آنها مي توانند مشكل زا باشند. با وجوديكه اين رژيم بسياري از مواد غذايي را حذف مي كند اما مي شود بعدا" بعضي از آنها را كه كودك به آنها حساس نيستند به رژيم او اضافه نمود

غذاهايي كه در رژيم Feingold اجازه داده نشده است

بادام ، سيب ، زرد آلو ، گيلاس و آلبالو ، همه انواع توت ، ميخك ، قهوه ، خيار و ترشي جات ، كشمش ها ، انگورها ، شليل و هلوي شيرين ، پرتقال ، هلو ، فلفل ها ( دلمه و سبز ) آلوها ، گوجه برقاني ، نارنگي ، چاي ، گوجه ، آسپرين و داروهايي كه حاوي اسيد ساليسيليك هستند و روغنهاي حاوي منتيل ساليسيلات و طعمهاي نعناع))14

((ميوه ها شامل : موز ، طالبي ، خرما ، گريپ فروت ، كيوي ،ليمو ، انبه ، پاپايا ، گلابي ، آناناس ، هندوانه

سبزيجات :همه انواع لوبيا و باقالي ، چغندر ، بروكولي ، جوانه لوبيا ، كلم ، هويج ، گل كلم ، كرفس ، كلم پيچ ، عدس ، كاهو ، قارچ ، پياز ، سيب زميني ، اسفناج ، نارنج ، ذرت شيرين (هندي) ، سيب زميني شيرين ، كدو سبز

زماني كه تصميم گرفته شد غذاها و افزودني ها را حذف كنيد ابتدا مي بايست همه غذاهاي موجود در يخچال و قفسه ها كه حاوي مواد منع شده هستند را دور بريزيد. رستورانها نبايد فراموش شوند. بسياري از رستورانها و اغذيه فروشي ها ليستي از مواد موجود در محصولات خود ارائه مي دهند كه مي شود با مراجعه به اين ليستها از مواد موجود در غذاها اطمينان حاصل نمود و به هر حال بايد از برچسبهاي موجود بر روي مواد غذايي از مواد تشكيل دهنده آنها كسب اطلاع نمود . با اين اوصاف راحت تر اين است كه از غذاهاي طبخ شده در منزل استفاده نمود.))15

تغذيه خوب

((صرف نظر از اينكه كودك به رژيم غذايي جواب مي دهد يا نه وي مي بايد رژيم غذايي مغذي داشته باشد. بيشتر كودكان غذاهاي بسيار چرب ، نمكي ، و شيرين از جمله برگر ها ، سرخ كردني ها ، پنير ، بستني ، نوشابه ها ، چيپس ، و آبنبات دوست دارند. و تعداد كمي از كودكان ويتامين ها ، مواد معدني و فيبر مورد نياز خود را از سبزيجات ، ميوه ها و دانه هاي كامل whole grain مي گيرند و بايد دانست سلامتي آينده كودك در گرو استفاده از رژيم غذايي خوب و مناسب است

اولين مرحله براي خلاصي از غذاهاي نامناسب اينست كه اين غذاها را زماني كه تمام شدند از دسترس كودك خارج كنيد و براي او تهيه نكنيد و تلويزيون را زماني كه اينگونه غذاها را تبليغ مي كنند خاموش كنيد و به كودك روزانه مكمل هاي غذايي حاوي ويتامين و مواد معدني بدهيد. ))16

ساير عوامل

((صدمات و اختلالات مغزي و تفاوت‌هاي ساختاري: يكي از تئوري‌هاي اوليه ايجاد بيماري، صدمات مغزي بود. كوكاني كه در اثر تصادف دچار صدمات مغزي مي‌شوند، گاهي علايمي مشابه اختلال <بيش‌فعالي- كم‌توجهي> بروز مي‌دهند. البته درصد كمي از بچه‌هاي مبتلا به اين اختلال سابقه ضربه به سر و صدمه مغزي ناشي از آن را مي‌دهند.
قسمت جلويي مغز مسئول كنترل تفكر، رفتار و احساسات است و در استدلال كردن و حل مساله ياريمان مي‌كند. قسمتي از قدام مغز كه دقيقا پشت پيشاني قرار دارد، بيش از ساير بخش‌ها در قضاوت، رفتار و حافظه نقش دارد. اين قسمت قدامي مغز در درصد كمي از كودكان مبتلا به <اختلال بيش‌ فعالي- كم‌توجهي> ده درصد كوچك‌تر از بچه‌هاي طبيعي است.)) 17

(( عوامل محيطي: مصرف سيگار و الكل در دوران بارداري ممكن است رابطه‌اي با ايجاد بيماري داشته باشد. مسموميت با سرب نيز مي‌تواند از علل اين بيماري باشد. امروزه در بيشتر رنگ‌ها سرب وجود ندارد، به همين دليل منبع مسموميت با سرب غالبا ساختمان‌هاي قديمي هستند كه ديوارهايشان با رنگ‌هاي قديمي رنگ‌ شده‌اند.
به‌نظر مي‌رسد كم‌بودن تحرك بدني و تماشاي زياد تلويزيون و بازي‌هاي كامپيوتري نيز در پيدايش آن دخيل باشند. ))18

((ژنتيك: <اختلال بيش‌فعالي ـ كم‌توجهي> اغلب در افراد يك فاميل ديده مي‌شود كه اين مسئله به نفع نقش ژنتيك در ايجاد آن است. 25 درصد بستگان نزديك كودك، مبتلا هستند، در حالي كه شيوع اين بيماري در كل جامعه 5 درصد است. مطالعه روي دوقلوهاي همسان به‌شدت نقش ژنتيك را تاييد مي‌كند. امروزه حتي مي‌توان با بررسي ژن‌ها خطر ابتلاي نوزاد را در آينده مشخص نمود.))19

درمان

((در مورد پيش فعالي اين نكته به خصوص اهميت دارد كه كودك را مسئول بي قراري اش ندانيد و اورا سرزنش يا اصلا تنبيه نكنيد. در چنين مواردي ،كودك تحت درمان پزشكي نيز قرار مي گيرد.))20

سه نوع درمان براي اين اختلال وجود دارد كه اغلب تركيبي از هر سه براي بيمار به‌كار مي‌رود.

((1-روا‌ن‌درماني
اين درمان توسط يك تيم روان‌پزشك ـ روانشناس انجام مي‌شود و در آن دو مسئله مورد توجه قرار مي گيرد:يكي واكنش‌ها و رفتار فرد و ديگري تفكرات ونگرش‌هايي كه علايم را تشديد مي‌كند. به بيمار ياد داده مي‌شود كه چگونه در شرايط مشكل‌زا واكنش‌ها و رفتارهاي خود را كنترل نمايد. با اين شيوه درمان (رفتار درماني) واكنش‌هايي مثل خشم، افسردگي و آسيب به خود تحت كنترل درآمده و كودك قادرخواهد بود ارتباط بهتري بين فكر و جسمش برقرار سازد و به فكر روشني دست يابد. رفتار درماني خصوصا براي كودكان 7-13 سال بسيار مناسب است. از سوي ديگر به بيمار نشان داده مي‌شود كه چگونه يك مدل فكري و يك نگرش،علايم بيماري را تشديد مي‌كند و بر اثر آن بيمار بدون علت عصباني يا مضطرب مي‌شود و اين حس منفي منجر به واكنشي منفي مي‌شود. در مجموع سعي مي‌شود با اين شيوه درمان، مهارت‌هاي ذهني فرد در كنترل رفتار و برقراري روابط اجتماعي افزايش يابد.

2 رژيم غذايي
نقش رژيم غذايي در كنترل علايم اثبات شده است. با حذف غذاهاي آماده و نوشابه، و كاهش مصرف شيريني‌جات، و رعايت <رژيم سلامت> كه حاوي ميوه و سبزيجات بيشتر و كربوهيدرات‌هاي پيچيده است، و افزودن ويتامين‌ها (مثل ويتامين‌هاي گروه‌B) ، مواد معدني (مثل روي و منيزيوم)، اسيدهاي آمينه و اسيدهاي چرب ضروري و كنترل قند خون، علايم بيماري به وضوح كاهش مي‌يابند.
3 درمان دارويي
موثرترين درمان اين بيماري است و اغلب ساير روش‌ها را در كنار اين روش به‌عنوان درمان‌هاي كمكي به كار مي‌برند. داروهايي كه در اين بيماري استفاده مي‌شوند، تحت عنوان <داروهاي محرك‌> طبقه‌بندي مي‌شوند. آمفتامين و ريتالين مشهورترين داروهاي اين گروه هستند كه آمفتامين را براي كودكان بالاي سه سال و ريتالين را براي كودكان بالاي شش سال به‌كار مي‌برند. آتوموكستين‌ داروي جديد غيرمحركي است كه با اثر بر سلول‌هاي عصبي موجب افزايش دوپامين مي‌شود. به‌نظر مي‌رسد 70 درصد كودكان به اين دارو پاسخ مي‌دهند. داروها در افراد مختلف اثر مشابهي ندارند. برخي از افراد به يك دارو بهتر جواب مي‌دهند و برخي به يك داروي ديگر. از اين رو بسيار مهم است كه به پزشك اجازه دهيد تا با آزمايش داروهاي مختلف، داروي مناسب و مناسب‌ترين دوز آن را بيابد. اگرچه اين داروها در جامعه به‌عنوان محرك مورد استفاده قرار گيرند اما در مقادير درماني، خطري ندارند. برخي از والدين نگرانند كه كودكانشان به اين داروها معتاد شوند. مي‌توان به اين والدين اطمينان داد كه مقادير درماني كه تحت‌نظر پزشك استفاده مي‌شوند، كودكان را معتاد نمي‌كنند.)) 21

چند نكته در باره كودكان

((كودكان آن گونه زندگي مي كنند كه آموخته اند))
اگر كودكي با انتقاد زندگي كند:مي آموزد كه محكوم كند.
اگر كودكي با عناد و دشمني زندگي كند:مي آموزد كه كينه جو باشد.
اگر كودكي با ترس زندگي كند:مي آموزد كه بهراسد.
اگر كودكي با ترحم زندگي كند:مي آموزد كه احساس بدبختي كند.
اگر كودكي با تمسخر زندگي كند: مي آموزد كه متزلزل باشد.
اگر كودكي با حسادت زندگي كند: مي آموزد كه حسود باشد.
اگر كودكي با شرمندگي زندگي كند: مي آموزد كه احساس گناه كند.
اگر كودكي با تشويق زندگي كند: مي آموزد كه اعتماد به نفس داشته باشد.
اگر كودكي با مقبوليت زندگي كند: مي آموزد كه عشق بورزد.
اگر كودكي با تاييد زندگي كند: مي آموزد كه خودش را دوست بدارد.
اگر كودكي با شناخت زندگي كند: مي آموزد كه در زندگي هدف داشته باشد.
اگر كودكي با تعاون زندگي كند: مي آموزد كه مي آموزد كه سخاوتمند باشد.
اگر كودكي با صداقت و انصاف زندگي كند: مي آموزد كه راستگو و درستكار باشد.
اگر كودكي با ايمني زندگي كند: مي آموزد كه به خود و اطرافيانش اعتماد كند.
اگر كودكي با دوستي و مهرباني زندگي كند: مي آموزد كه زندگي زيباست.
اگر كودكي با بردباري زندگي كند: مي آموزد كه صبور باشد.
اگر كودكي با تشويق زندگي كند: مي آموزد كه قدرداني كند.
اگر شما با آرامش زندگي كنيد: كودك شما آماده مي شود تا آرام و پويا زندگي كند.))22

منابع

www.ircss.org

www.niksalehi.com

www.koodakan.org

www.tebyan.net

www.edum.blogfa.com

www.hamshahri.net

www.sabzevarbiology.blogfa.com

www.abdollahzadeh.persianblog.com

www.iricss.org

مشكلات رفتاري كودكان/مترجم سپيده خليلي.-تهران:پيدايش،1382

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و ششم مرداد 1385ساعت 0:57  توسط علی اصغر رعنایی  |